'Een plant is geen machine, maar een levend wezen'

'Een plant is geen machine, maar een levend wezen'

Geanimeerde tafelgesprekken, boeiende sprekers en heerlijke pompoengerechten maakten het Grote Familie Pompoen diner afgelopen vrijdag tot een fantastische avond voor de 40 gasten. Zij toonden zich zeer betrokken bij de teelt van de biodynamische familiepompoenen van Warmonderhof tuinder Isabel Duinisveld en velen gaven al aan dat ze 10 mei naar de Zaaidag op Warmonderhof komen.

Afgelopen vrijdag bezochten 40 pompoenliefhebbers het Grote Familie Pompoen diner in Antropia. Gerenommeerd kok Eric van Veluwen toverde van amuse tot dessert hele bijzondere pompoengerechten uit te keuken, van crème brûlée, pompoenlolly, gegrilde pompoen tot pompoenpoffertjes.

Na het voorgerecht vertelde Jan Velema, oprichter van biologisch veredelingsbedrijf Vitalis, over de ontwikkelingen binnen de veredeling die hem zorgen baren. De plant wordt steeds meer gezien als een machine die geprogrammeerd kan worden. Hij bevat een paar miljard base-paren, onderdelen van het DNA, dus de bouwstenen van de erfelijke eigenschappen. Planten bevatten zelfs veel meer DNA-combinaties dan mensen. Een plant wordt bijna gezien als een IPhone met base-paren in plaats van megabytes. “Maar een plant is geen machine. Het is een levend wezen. Als hij er niet meer is, kun je hem nooit meer namaken, ook al weet je precies uit welke base-paren hij bestond.”
Wat Jan verontrust, is dat steeds minder bedrijven en dus steeds minder mensen zich met veredeling bezig houden. “Door jarenlang eenzijdig te selecteren, gaat de voedingskwaliteit achteruit.” Eigenschappen dreigen definitief te verdwijnen. Ook als een zaadfirma veel sla-rassen op de lijst heeft staan, is er sprake van eenzijdigheid en ideeënarmoede. “Het komt allemaal uit één koker. Het zijn liedjes van dezelfde zanger.” Jan pleit voor een grotere diversiteit. Daarom hoopt hij dat meer boeren weer hun eigen zaden gaan telen. “Er zijn meer eigenwijze mensen nodig.”

Over de tafels verspreid lagen familiepompoenen in allerlei vormen en maten. Na het hoofdgerecht vertelde Isabel hoe de pompoen zich door de jaren heen ontwikkelt en welke keuzes ze maakt. “Dit is een ugly”, zegt ze liefdevol, terwijl ze een pompoen met veel wratten oppakt. “Hij is ook lekker, maar hij schilt lastig. Daarom ga is er niet meer door.” Een ander, met een veel gladdere schil en een kleine muts (een ronde welving aan de onderkant) is haar favoriet. “Het mooie is dat de pompoen door de jaren heen steeds meer ‘eigen’ wordt. Je kunt hem herkennen als ‘mijn pompoen’ en niet die van iemand anders.”

Heb je nog tips voor de teelt?, vroeg iemand met een moestuin. Isabel: “Een plant heeft liefde nodig, maar niet dezelfde liefde als een baby. Probeer die verschillen waar te nemen. Als BD-boer ben je een waarnemer van levensprocessen. Tijdens het schoffelen kun je je inbeelden hoe het gewas er straks bij de oogst uit zal zien en hoe het smaakt.”

Isabel nodigde iedereen uit om op 10 mei mee te doen met het zaaien van de pompoenzaden op Warmonderhof. Veel tafelgenoten lieten al weten dat ze daarbij aanwezig zullen zijn.